Papa
m. Ang kataastaasang punò ng Simbahang Katóliko Romano.
m. Ang kataastaasang punò ng Simbahang Katóliko Romano.
m. fam. Tatay; amá; amáng; tatang.
f. Ang lamán sa ilalim ng babà.
Lambî.
m. Pagkapapa.
Ang panahóng itinátagál ng pagkapapa.
m. y f. Zool. Loro; kulasisi.
adj. Ang náuukol sa papa.
f. Bunga ng papaya.
m. Bot. Punò ng papaya.
m. Papel.
Ang dahon ó kaputol na papel.
Sulat; kasulatan; katibayan, ó sulat-kamáy na anomán.
Alinmáng papel na sinulatan ó nilimbagán na dî nabubuông aklát.
Ang papel na hawak ó gaganapín ng bawà’t manglalabás sa isáng dulà.
n. Maghalukay, ó maghalungkát ng mga papel sa paghanap ng anománg balità ó ulat na mahalagá.
f. Sulatáng may pitakpitak na lalagyán ng papel.
Kasaganàan ó karamihan ng papel na may sulat.
f. Katipunan ng mga papel na sabóg, na ang karaniwa’y gusót at sirâsirâ.
Tindahan, ó bílihan ng papel.
m. Magpapapel.
f. Papel na katibayan ng anomán; ó papeleta.
m. Papel na sulat-kamáy ó limbág, na hamak ó walâng halagá.
f. Med. Biki; ó baiki.
m. Pitík sa ulo, sa noó ó sa alinmáng lugál ng mukhâ.
m. Lambî; ó lamán ng ilalim ng babà.
Ang butsí ó bahay kanin ng ibon.
adj. Malamán ang babà; ó ibong malakí ang butsí.
m. Balutan; ó pakete.
Balután ng mga sulat ó papel.
adj. Kaparis; katulad; kamukhâ; kawangís.
Arit. Ang bilang na hindî gansál; ó númerong pares.
m. Tambál; ó magkatambál na anomán.
A par. m. adv. Malapit; kalapít; kasiping.
Sin par. m. adv. Walâng katulad.
Al par ó á la par. m. adv. Walâng patong sa pagpapalitan ng anomán.
prep. Sa; ukol sa; pará sa; upáng. Ejemplos: El libro es PARA mi, ang aklát ay SA ó UKOL SA akin; mañana saldré para Tayabas, bukas ay áalis akó PARA SA Tayabas; comer PARA vivir, kumain UPANG mabuhay.
siempre. Sa magpakailán man.
m. Batì; pakikilugód.
f. Paghintô; pagtigil; paghantóng.
Hintùan; tigilán.
Salaping itinátayâng paminsan sa paglalarô.
Mil. Pagtitipon ng hukbó at pagdaraán sa isáng lugál.
m. Hintùan; hantungan.
Kináhantungán; kinásapitan; kinálalagyán.
fig. Katapusán, ó hanggá ng anomán.
m. Huwaran; parisán; ulirán; halimbawà.
adj. Ang náuukol sa paraíso.
f. Kaibhán ng paghahakà ó pagiisip sa talagáng karaniwan.
adj. Kakaibáng umisip ó magkurò.
a. Magsaysáy; ó saysayín sa ibá’t ibáng paraán ang isáng kaisipán ó pananalitâ.
f. Pagsasaysáy sa ibáng paraán ng isáng kaisipán ó pananalitâ upáng mawatasang madalî.
m. Payong.
m. y f. Magpapayóng.
m. Alinmáng lugál na kaayaaya ó kalugódlugód.
Rel. Ang langit; ó kaluwalhatian.
terrenal. Ang lupàng paraíso ó kaayaaya na pinaglagyán ng Dios kay Adán at Eva.
m. Poók; lugál.
Ang lagáy ó kalagayan ng anomán.
f. Med. Pagkamatáy ng alinmáng bahagi ng katawán.
s. y adj. Med. Ang may sakít na parálisis ó pagkamatáy ng katawán.
n. Itigil; ihintô; pigilin ang anomán.
r. Mamatáy ang alinmáng bahagi ng katawán.
Mátigil; máhintô.
a. Gayakán; pamutihan ang anománg bagay.
m. Pamuti; gayák.
Alinmáng kayo na ibinábalot ó itinátabing sa anomán.
m. Parang na palís, hindî sinásaka at walâ isá mang táhanan.
fig. Alinmáng lugál na lubhâng malamíg at iláng.
m. Pagpaparis; pagtutulad.
Pagkahuwád; pagkawangís.
a. Iparis; ipara; pagtularin; pagmukhâin ang dalawáng bagay.
m. Ináamá sa kasál.
Ang nagbabalità ng anománg kaligayahan.
Ang lugál na pilì sa mga unibersidad na pinagdarausan ng pagbubukás ng páaralán, at ibá pang kasayahang maringál.
a. Lagyán ng kanlungan ó kutà.
r. Mangublî; magkanlóng sa likód ng kutà ó moóg.
fig. Umilag sa anománg panganib.
m. Kanlungan; kutà; moóg.
n. Tumigil; humintô; tumahán; humantóng; tumugot; humumpáy.
Mápasakamáy; ó mápatungo sa ibá ang anománg bagay.
Humantóng; manuluyan.
a. Pigilin; pahintùin; patigilin sa anománg gawâ ang sinomán.
r. Humintô; tumigil; humantóng.
m. Pamigil ng lintík; ó kasangkapang bakal na matulis, na inilálagáy sa ibabaw ng bahay upáng máilag sa lintík.
m. Manghihithít.
adj. Ang hayop ó halamang nábubuhay sa katás ng ibá na kanyáng kinasisispingan.
m. Payong; ó panakíp-araw.